Twee weken terug startte een nieuwe T.V.-serie over opvoeding. Of nou ja, nieuw; Nanny Jo Frost deed vergelijkbare shows jaren geleden al.

Zacht ei als ik ben kan ik er niet naar kijken. Al na een paar beelden krimpt mijn hart samen van medelijden met de jongen die ‘opgevoed’ werd. Na alles wat hij had meegemaakt, mag hij de fijne momenten die hij met zijn moeder nog wél had inruilen voor eenzame nachten in een donkere kamer. Toch weet ik dat velen iets heel anders zien dan ik als ze er naar kijken. Ze zien een nanny die weliswaar streng, maar duidelijk is. Hoe komt dat toch?

Ooit keek ik er ook zo naar. Ik had nog geen kinderen, en vond het volkomen logisch dat je als ouder consequent moet zijn, en even apart zetten als straf leek me ook niet frost kopiezo gek. Sterker nog, toen ik zelf moeder werd heb ik de time-out ook toegepast. Ik beken het met het schaamrood op de kaken. Ik dacht: ik zet mijn kind op de trap, daar kan hij kalmeren, en daarna leg ik hem uit wat hij fout deed. Wat hij deed dat zo verschrikkelijk fout was weet ik al niet meer, maar hoe hij reageerde op apart gezet worden staat me in mijn geheugen gegrift.

Hij gilde. Hij wierp zich tegen de deur. Hij beukte tegen de deur. Al gillend en krijsend wierp hij zich stuk. Ik, ui die ik was, heb hem nogmaals terug gezet op de trap, precies zoals nanny Jo propageert. Met een koele mededeling, dat hij over x minuten weer binnen mag komen, dat hij nu op de trap mag zitten nadenken. Ik denk niet dat mijn arme huilende, krijsende ventje hoorde wat ik zei. Hij wierp zich zodra ik weg was met hernieuwde kracht tegen de deur, gillend en krijsend, huilend en schreeuwend, totaal overstuur. Nodeloos te zeggen dat hij ook daarna niet heeft kunnen snappen wat hij ‘fout’ had gedaan. Zijn emotie liet dat niet toe, ik had de bodem onder hem weggeslagen en hij zocht wanhopig weer grond onder zijn voeten.

Ik denk niet dat elk kind zo heftig reageert. Mijn gevoelige, intense kind heeft deze poging tot opvoeden heftiger beleefd dan vele andere kinderen. Maar ik ben ervan overtuigd dat time-out bij gelijkmatiger kinderen misschien minder hevig, maar nog steeds als afwijzing gevoeld wordt.

Ergens prijs ik mezelf zelfs gelukkig dat mijn kind zo duidelijk was in wat de time-out met hem deed. Het deed me namelijk stilstaan bij het principe straf. Straf komt voort uit het idee dat opvoeden betekent: gedrag van een kind sturen. Maar is dat echt opvoeden?

Nee. Dat is geen opvoeden. Dat is geen duidelijkheid, het is ongevoeligheid. Het is afkappen en beperken, in plaats van tot bloei laten komen. Je leert een kind niet hoe de situatie die aanleiding was tot straf dan wél te hanteren, je leert je kind niet hoe hij zijn emoties kan reguleren, je geeft hem geen handvatten zijn boosheid constructief te uiten. En, misschien nog wel het ergste van alles, je laat op zo’n moment nadrukkelijk buiten beschouwing dat een kind een mens is en geen witte bladzij die je naar believen kunt vullen. Een kind komt met gevoelens, drijfveren en behoeften. Die mogen er zijn.

En dát is wat ik zo pijnlijk vind aan de nanny Jo show. Niet dat ik haar nooit iets aardigs zie zeggen, maar de vanzelfsprekendheid waarmee het kind vaak niet eens gehoord wordt. Het lijkt oké om zo over de behoeften van een kind heen te walsen, zelfs al gaat het om (voor jou) iets kleins als een lichtje aan ’s nachts. Het lijkt oké om machtsmiddelen toe te passen als een kind niet doet wat jij wil. En het lijkt oké om even te vergeten dat een kind een mens met gevoelens is. Dat zoveel kijkers niet meevoelen met een overstuur kind en alleen met de moeder vind ik veelzeggend.

Daarom doe ik mee met de actie #stopjofrost, om te laten zien hoe het anders kan. Ik hoop dat mensen gaan zien dat methode-Jo niet dè methode is, Frost is géén goed voorbeeld. Ik gun ouders een blik voorbij de gedragsmatige aanpak, ik gun kinderen dat ze met empathie benaderd worden.

Linda

DELEN
Vorig artikelVolgende fase
Volgend artikelDe eerste babygebaren
Linda Rikkers
Linda Rikkers is moeder van drie kinderen. Zij werkte tot voor kort als Creatief Therapeut Beeldend en Activiteitenbegeleider in de GGZ, en is redacteur voor BOVA-magazine en schrijver.

11 REACTIES

  1. Beste Linda,

    Ik ben het niet helemaal met je eens- wel dat de opvoedstrategie van Jo Frost verre van ideaal is, niet met het feit dat een time-out niet toelaátbaar is in de opvoeding van kinderen. Je vergelijkt het met machtsmiddelen wat ik een te zwaar vergelijk vindt.
    Het gaat namelijk om het kind sturen in zijn gedrag omdat er soms (wel helaas) normen en waarden zijn waardoor niet alle gedrag gewenst is. Sturen is ook opvoeden en een kind laten ‘leren’, waarbij ik als een heeeeel groot aandachtspunt vermeldt dat je begint met positieve opvoedingstechnieken door goed contact te maken, het kind te zien in wie hij is en wat hij wil en vragen, vertellen en voordoen hoe hij meer gewenst gedrag kan laten zien! Als aanvulling in deze opvoedtechnieken past een ‘time-out’ heel goed, MITS op de juiste wijze uitgevoerd…. (Daar steekt het bij Jo ook nog wel eens).
    Dus…ja… Ik kan meegaan in je standpunt ‘stopjofrost’..not my type also.. Maar denk dat er een middenweg is met wat jij omschrijft… Het blijft in ier geval een mooie uitdaging..opvoeden:)) waar wij ook genoeg van leren..

  2. Heb jij betere methoden dan? Sommige kinderen reageren wel goed op hoe Nanny Jo te werk gaat.
    Oke dat lampje in de nacht vind ik niet kunnen dat dat niet mag. Mijn zoon is ook bang in het donker. Maar als mijn zoon iets doet wat echt niet door de beugel kan gaat hij na 3 waarschuwingen ook op de trap. En ja, dat werkt.
    Dus mocht je betere methodes hebben hoor ik dat graag!

  3. Heel mooi stuk Linda, voer om erover na te denken, dat zeker, maar kinderen hebben wel grenzen nodig en ik had het leuk gevonden te lezen hoe jij het dan aanpakt.
    Barbara
    HET BONTE HUIS

  4. Ik heb de ‘time-out’ voorheen ook geprobeerd toe te passen bij mijn dochter, maar ook haar reactie was ‘niet gemiddeld’. (Ook zij is anders dan ‘gemiddeld’ mbt gevoeligheid)
    Ik kan me zeker vinden in uw geschreven stuk. Ik mis hierin alleen informatie over mogelijkheden om het anders aan te pakken, wat wel het ‘gewenste resultaat’ geeft.
    Hebt u zelf misschien tips of kunt u mij vertellen waar ik deze zou kunnen vinden?
    alvast bedankt!

  5. Ik zet mijn zoon ook in een timeout maar in mijn buurt. Ik hou niet een x aantal minuten aan maar ik hou in de gaten hoe hij reageert en zo zie ik wanneer hij voldoende gekalmeerd is. Dan praat ik met hem, over wat er fout ging en hoe hij dat de volgende keer beter zou kunnen doen. Communicatie is belangrijk maar consequenties ook. Met alleen praten red je het meestal niet en datzelfde geld ook voor alleen time outs. Je moet een straf aanpassen aan je kind, niet je kind aanpassen aan een straf.

  6. Ben het niet met je eens Linda. Ik zeg niet dat je niet invoelend moet zijn tav je kind (zeker niet), maar sommige kinderen hebben wel degelijk even nodig te ervaren dat het niet oké is wat ze doen. Naast dat je natuurlijk voordoet/ voorleeft hoe je het wel wilt hebben. Tijd met je kind doorbreng zodat het zich gezien voelt. De situatie bij Jo’s gezinnen zijn al totaal uit de hand gelopen en daarom doet ze het zo over-consequent (voor een meer gemiddelde situatie).
    Wat ik mis in jou stuk is…waarom je de time-out plek wilde gebruiken. Naar mijn idee werkt het prima als een kind huilend, gillen en dweilen op de vloer iets voor elkaar probeert te krijgen wat ik onwenselijk vindt. Het enige dat je uitstraalt is dat je ongevoelig bent voor dat gedrag (lees: ik dedoel dus niet je kind) en het wordt dus aangemoedigd ander gedrag te laten zien (bijv vragen, onderhandelen, andere oplossing bedenken). Mijn ervaring was dat het maar heel af en toe nodig was, tijdens een heel beperkte periode.

  7. Er zijn absoluut betere manieren. Ik heb naast eigen kinderen een twintig-tal pleegkinderen in huis gehad cq heb er nog steeds 2. Hierbij ging het meestal om kinderen met aanzienlijke gedragsproblemen. Kinderen die tegen alles ‘nee’ zeggen en zich in het verzet gooien bij het minste of geringste. Soms zelfs dingen die ze eigenlijk heel erg leuk vinden. Ik heb de time-out nooit nodig gehad en de kinderen over het algemeen weer goed op de rails gekregen. Het verschilt per situatie en per kind hoe je reageert dus een eenduidig antwoord t.a.v ‘hoe dan wel’ valt eigenlijk niet te geven. Een kind mag bij mij ‘noch zichzelf noch een ander benadelen’. Daar ligt een duidelijke grens dus het ‘tot in de grond verwennen’ waar zoveel mensen bang voor zijn zodra je ‘straf’ als reactie los laat, is niet aan de orde. Als een kind zich in een gilbui stort omdat het graag op een of andere wijze de regie over de situatie wil hebben en iets niet of wel wil wat echt niet kan, kun je het ook rustig laten gebeuren. Televisie uit, lichten gedimd, jas vast aan als je op het punt stond om weg te gaan of koffie zetten in de keuken (ik heb een doorgeefluik dus hou contact met de huiskamer) Het gedrag straal negeren en zodra de gelegenheid zich voor doet af leiden. Negeren zorgt er in dit geval voor dat er geen publiek is dus de actie eindigt een beetje in het luchtledige. Afleiden geeft een elegante manier voor het kind om de bakens te verzetten (bv, hee heb jij er aan gedacht dat we het kadootje van die of die nog moeten inpakken of waar liggen mijn sleutels nou, iets dat het kind trickert). Dit doe je natuurlijk als het geschreeuw afneemt. Werkt het en komt het kind weer naar je toe dan babbel je rustig verder over het kadootje of prijst het kind omdat het de sleutel heeft gevonden. Je knuffelt het en droogt de tranen. Enz. enz. Dit is een manier maar afhankelijk van de leeftijd, het kind, de situatie enz. enz zijn er nog zoveel meer. Straf en stress hoeft er niet aan te pas te komen. Kijk goed naar je kind dan weet je al snel wat de beste manier is om het ongewenste gedrag zo weinig podium te geven (en het gewenste natuurlijk heel veel) dat het snel uitsterft. Los van de opties als; is het kind moe, wordt het ziek enz enz. Ik ben dus geen fan van Super Nanny. Het is een vorm van africhten, hoe lief gebracht ook, waar het kind vooral van leert hoe het de strafstoel kan vermijden.

  8. Mooi stuk, hoewel ik graag naar Jo Frost kijk. Haar strafmethode is achterhaald en daarin ben ik het helemaal met je eens. Mooi omschreven dat kinderen geen witte bladzijdes zijn. Als ouders zijn we, ik ook, vaak veel te veel bezig met het gedrag van een kind naar onze hand te zetten. Waar ik Jo Frost echter heel goed in vind is het benoemen van het gebrek aan aandacht dat veel kinderen ervaren. Veel ouders zijn alleen maar bezig met opvoeden en vergeten lol te hebben met hun kind en met ze te spelen. Dat mis ik in je stuk en je afwijzing van haar methode.

  9. Op zich om over na te denken, maar je breekt alleen af wat zij voor oplossing gegeven heeft wat voor jou kind niet werkte, maar wat voor jou kind dan wel werkte vertel je niet. Nu heb je alleen maar een stuk waarin je iemand onderuit wil halen zonder enige goede onderbouwing of op zijn minst andere oplossingen, dat is erg jammer. Iedere ouder moet zoeken naar wat werkt voor zijn/haar kind. Ieder kind is anders. Zo gaat mijn kind nog steeds af en toe terug in de box, niet als straf maar om rustig te worden als hij zo wild is en zelf niet meer weet wat hij met zichzelf en/of zijn speelgoed aan moet. Voldoende ouders die het belachelijk zullen vinden dat mijn kind op die leeftijd nog in de box gaat of het wel een straf vinden, maar voor hem werkt het hij kalmeert, vind het niet eens erg om er in te gaan en daarna kan hij weer rustig spelen. Maar no way dat mijn oplossing voor mijn kind voor ieder kind gaat werken. Ik vind je stuk erg negatief zonder positieve benadering met oplossingen en daarmee mis je je doel. Iedere ouder moet zelf ontdekken wat werkt en dat is voor ieder kind verschillend maar ook voor iedere ouder. Er zijn duidelijke best dingen die echt fout zijn in opvoeden, maar verder is er geen duidelijke richtlijn wat wel en niet kan en/of werkt heel simpel omdat iedereen anders is. Hoop minimaal nog een reactie van je te zien op al het commentaar dat je gekregen hebt op je stuk, maar ergens vermoed ik dat je dat dus niet aandurft om te zeggen wat je dan wel gedaan hebt……

    • De schrijvers reageren niet altijd onder de blog. Het forum is de perfecte plek om over dit onderwerp een discussie te starten. Het forum leent zich ook meer voor een inhoudelijke reactie, kijk bijvoorbeeld eens naar de ‘Debathoek’.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here