Je draagt je baby, geeft (lang) borstvoeding, reageert direct als je baby huilt. En dan komt het commentaar: ‘zo leert hij nooit dat de wereld niet om hem draait!’. Maar is dat zo? Stimuleert natuurlijk ouderschap egoïsme?

Het antwoord is ronduit: nee. Darcia Narvaez heeft zich gespecialiseerd in het verband tussen de zorg die baby’s ontvangen en de manier waarop ze later omgaan met anderen, en zij concludeert dat liefdevolle zorg de basis vormt voor de liefdevolle omgang met anderen later. Een baby die opgroeit in liefdevolle armen, na de geboorte als het ware in een warm bad van oxytocine terecht komt, ontwikkelt een sterk geweten en empathie.

Darcia Narvaez noemt een aantal elementen in het zorgen voor een baby die empathie stimuleren. De effecten zijn klein, maar significant. Je kan dus niet zeggen dat een baby verpest is als je niet al deze dingen doet! Het gaat bovendien om gemiddelden, het ene kind is van nature impulsiever bijvoorbeeld. Wat wél uit haar onderzoek naar voren komt is het onderliggende systeem: dat baby’s zouden moeten ‘wennen’ aan wachten is een fabel. In werkelijkheid wordt hun empathie-systeem gevoed door responsief reageren, en nog een aantal pijlers van het natuurlijk ouderschap.

Geen paniek dus als je niet alle 7 vakjes kunt aanvinken, nastreven heeft wel degelijk zin.

1. Natuurlijke geboorte
Het proces van geboren worden is veel belangrijker dan lang is gedacht. Door de medicalisering van geboorte zijn er meer en meer kinderen die bijvoorbeeld met keizersnede op de wereld komen. Er zijn zelfs moeders die te horen krijgen dat ze ‘niets hoeven te bewijzen’, oftewel: ze worden gepusht naar gemedicaliseerd baren. Nu hoef je zeker niets te bewijzen en je maakt hopelijk je eigen beslissingen op basis van informatie en je eigen situatie. Interessant is wel, dat die uren rondom geboorte invloed hebben op de ontwikkeling van empathie en zelfregulatie. Of dat komt door de hormonen tijdens de bevalling, of misschien ook het uur erna (magische uur), is niet zomaar vast te stellen. Het is in elk geval bekend dat beide zaken invloed hebben op de latere stress-verwerking van de baby. Het is in dit licht dan ook een mooie ontwikkeling dat er aandacht komt voor het uur na de geboorte, ook bij keizersnede.

2. Starten met borstvoeding
Baby’s die borstvoeding hebben gekregen, blijken als kind meer geneigd tot meewerken met hun ouders. Ook de ontwikkeling van het geweten (onder andere spijt hebben van acties die anderen benadelen) is gemiddeld sterker bij baby’s die borstvoeding hebben gekregen. Of dit door borstvoeding zelf of het bijkomende lichaamscontact komt is niet bekend. Het zou ook nog kunnen dat ouders die met borstvoeding starten bijvoorbeeld meer kind-centraal opvoeden.

3. Lang borstvoeding
De duur van de borstvoedingsperiode maakt ook uit. Ik hoor vaak van moeders dat ze bang zijn dat kinderen die lang aan de borst mogen blijven niet leren wachten, en denken overal meteen recht op te hebben. Het tegendeel blijkt waar: het borstvoeding geven aan dreumesen, peuters, kleuters blijkt verband te hebben met een grotere zelfregulatie: uitstellen van behoeftebevrediging, of een nee accepteren. Een mogelijke verklaring is dat het gevoel van overvloed het makkelijker maakt te vertrouwen dat je verlangen vervuld zal worden, of dat je in elk geval niets tekort zult komen. Ik weet wel dat het omgekeerde zo werkt: zodra je bang bent tekort te komen, wordt het moeilijker rustig afwachten tot je krijgt waar je naar verlangt.

4. Liefdevolle aanraking
Een baby die veel lichaamscontact krijgt, blijkt op lange termijn gemiddeld meer empathie en zelfregulatie te laten zien, en is gewetensvoller. Zou het de oxytocine zijn? Het is in elk geval bekend dat veel dragen in een draagdoek vanaf de geboorte niet alleen het huilen mindert, maar ook de hechting bevordert. Een veilige hechting van de baby aan de ouders, maar andersom ook: ouders blijken door aanraking meer gehecht aan hun baby.

5. Responsiviteit
Dit is de grote, meest doorslaggevende factor. Responsiviteit, oftewel prompt reageren op het huilen van een baby, blijkt verband te houden met empathie, gewetensontwikkeling, zelfregulatie, samenwerking en de afwezigheid van agressie en depressie. Als je baby in grote paniek gehaald is, jullie dagen gescheiden zijn geweest, de borstvoeding is mislukt? Reageer op je baby, laat hem niet wachten! Het vervullen van behoeften is het meest belangrijke dat je nu kunt doen voor je kind. Natuurlijk allereerst voor het welzijn van je kind. Maar wat blijkt dus: een baby die liefde ontvangt, voelt dat je er altijd voor hem bent, kan dit later ook makkelijker delen met anderen.
Dit is ook meteen hetgeen waar ouders de meeste onzin over te horen krijgen: reageer en je krijgt een verwend nest? Nee! Reageer, je voed hiermee de empathische kant van je baby.

6. Spel
Door te spelen oefenen kinderen interactie en communicatie, als er met ze gespeeld wordt voelen kinderen zich deel van de groep. En dat begint al als baby. Geen wonder dat het de ontwikkeling van empathie en geweten stimuleert, net als het vermogen tot zelfregulatie.

7. Stam
Als ouders ondersteund worden door andere volwassenen, blijken ze responsiever te reageren op hun kind. Bovendien krijgen baby’s in een groep vertrouwde volwassenen meer kans om te spelen, te oefenen met communicatie en het lezen van emoties. ‘In het wild’ heeft de aanwezigheid van meerdere betrokken volwassenen bovendien effect op de overlevingskansen van kinderen, dus het is ook wel logisch dat zij zich veilig en beschermd weten binnen zo’n ‘stam’. Een effectiever geweten, zelfregulatie en minder depressie en agressie zijn het resultaat.

De lezing van Darcia Narvaez is hier te bekijken: TOPIC: Are we violating evolved, expected caregiving and does it matter?

Linda

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here